
दार्जिलिङ पहाडको लागि अपूरणीय क्षति दार्जिलिङ: गोर्खा राष्ट्रिय मुक्ति मोर्चा (गोरामुमो) का वरिष्ठ नेता, पश्चिम बङ्गाल विधानसभाका पूर्व विधायक तथा दागोपापका पूर्व कार्यकारी पार्षद् एन. के. कुमाईको ८ नोभेम्बर २०२६ मा निधन भएको छ। उनको निधनले दार्जिलिङको राजनीतिक, शैक्षिक तथा श्रमिक आन्दोलनमा अपूरणीय क्षति पुगेको छ। सुवास घिसिङका निकट सहयोगी रहनुभएका कुमाईले गोर्खा जातीय आन्दोलनमा महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्नुभएको थियो। सन् १९९० मा स्थापित हिमालयन प्लान्टेशन वर्कर्स युनियनका संस्थापक अध्यक्षका रूपमा उनले चियाबारी श्रमिकहरूको हक, अधिकार र सामाजिक सुरक्षाका निम्ति योगदान पुर्याएका थिए। राजनीतिमा सक्रिय हुनुअघि उनी दार्जिलिङको टर्नबुल हाई स्कूलमा शिक्षकका रूपमा कार्यरत थिए। उनको निधनप्रति दार्जिलिङ सासद राजु विष्ट पूर्व विधायक तथा गोरामुमो नेता निरज जिम्बा लगायतका नेतृत्वहरु श्रद्धाञ्जली व्यक्त गरेका छन्। एक सन्देशमा पूर्व विधायक जिम्बाले उहाँलाई शिक्षा, श्रमिक अधिकार र गोर्खा जातिको अस्तित्व तथा अस्मिताका निम्ति समर्पित अनुभवी व्यक्तित्वका रूपमा स्मरण गरेका छन्।

दार्जिलिङ: सन्त जोसेफ महाविद्यालय (नर्थ पोइन्ट), दार्जिलिङको अंग्रेजी विभागले आन्तरिक गुणस्तर सुनिश्चितता प्रकोष्ठ (आईक्यूएसी) सँगको सहकार्यमा ‘भाषा र संस्कृतिबीचका सीमारेखा : दार्जिलिङ पहाड तथा उत्तरपूर्वी भारतको कविता र कला’ विषयमा एकदिने राष्ट्रिय सेमिनार आयोजना गरेको छ। सेमिनारमा दार्जिलिङ, सिक्किम तथा उत्तरपूर्वी भारतका विभिन्न क्षेत्रबाट आएका साहित्यकार, कवि तथा कला क्षेत्रका विज्ञहरूले कविता, भाषा र कलाका विविध पक्षमाथि आफ्ना विचार प्रस्तुत गरेका थिए। यस्तै सेमिनारमा महाविद्यालयका विभिन्न विभागका विद्यार्थी तथा प्राध्यापकहरूका साथै कालिम्पोङ र मिरिकलगायतका महाविद्यालयबाट आएका शिक्षक एवं विद्यार्थीहरूको पनि सहभागिता रहेको थियो।दार्जिलिङ पार्वत्य विश्वविद्यालयकी कुलपति प्रा. तेजिमाला गुरुङ नागको प्रमुख आतिथ्यमा सम्पन्न सेमिनारको प्रारम्भमा अंग्रेजी विभागका संयोजक तथा विभागाध्यक्ष प्रा. आशीष छेत्रीले अतिथि, स्रोतव्यक्ति तथा सहभागीहरूलाई स्वागत गर्दै सेमिनारको मूल विषयमाथि प्रकाश पारे। उनले यस कार्यक्रमले विभिन्न क्षेत्रबीच आवश्यक साहित्यिक तथा सांस्कृतिक संवादको अवसर सिर्जना गर्ने विश्वास व्यक्त गरे। कार्यक्रममा महाविद्यालयका उपप्राचार्यहरूले अतिथिहरूलाई खदा अर्पण गरी सम्मान जनाए भने महाविद्यालयका रेक्टर फादर डा. बेनोय कन्डुल्ना एसजेले अतिथिहरूलाई स्मृतिचिह्न प्रदान गरे। यस अवसरमा डा. पथिक रोयले सेमिनारको विषयवस्तुमाथि विस्तृत रूपमा आफ्ना विचार प्रस्तुत गरे। राष्ट्रिय गीत ‘वन्दे मातरम्’बाट सुरु भएको कार्यक्रममा अंग्रेजी विभागका विद्यार्थीहरूले लोकनृत्यसमेत प्रस्तुत गरेका थिए। उद्घाटन सत्रलाई सम्बोधन गर्दै प्रमुख अतिथि प्रा. तेजिमाला गुरुङ नागले उत्तरपूर्वी भारतको ऐतिहासिक, राजनीतिक तथा सामाजिक अवस्थाबारे विस्तृत चर्चा गरिन्। उनले उत्तरपूर्वी क्षेत्रको नामकरणको उत्पत्ति, विभिन्न राज्यहरूको गठन प्रक्रिया, विद्रोहका समस्या तथा उत्तरपूर्वी भारतमा गोर्खाहरूले सामना गरिरहेका नागरिकतासम्बन्धी चुनौतीहरूमाथि प्रकाश पारिन्। यसैगरी प्रख्यात नेपाली कवि तथा साहित्यकार मनप्रसाद सुब्बाले वर्तमान समयमा कविताको अवस्था र उत्तरसंरचनावादी चिन्तनबारे आफ्नो विचार प्रस्तुत गरे। उनले आफ्नो कविता ‘पोएम फर अ पोएट’मा कविको आवाज तथा भाषा आन्दोलनको प्रभावबाट सिर्जना भएको ‘ब्याकलास’ कविताबारे चर्चा गरे। यस्तै प्रा. राजेन्द्र भण्डारीले कविताले अब लिनुपर्ने भावी दिशाबारे विचार राख्दै आफ्नो कविता ‘दिल्ली एन्ड आई’को व्याख्या गरे। त्यसैगरी, पूर्वोत्तर भारतका कवि रोबिन सिंह न्गाङगोमले पूर्वोत्तर क्षेत्रको भूमि, लोककथा तथा मिथकमा आधारित कविताहरूले मुम्बईका कविहरूको विश्वव्यापी दृष्टिकोणमा आधारित कविताभन्दा फरक र सहज साहित्यिक अभिव्यक्ति प्रस्तुत गर्ने धारणा राखे। कार्यक्रममा सिक्किमका प्राज्ञिक व्यक्तित्व तथा चित्रकार प्रा. पंकज थापाले चित्रकला तथा ग्राफिक्सले शब्दभन्दा प्रभावकारी ढङ्गले भाव अभिव्यक्त गर्न सक्ने र स्मरणशक्तिमा समेत सहयोग पुर्याउने विषयमा आफ्नो प्रस्तुति दिए। उनले ग्राफिक उपन्यास तथा कमिक्सको महत्त्वबारे पनि चर्चा गरे। यसैक्रममा प्रा. बलराम उप्रेतीले भावनात्मक तथा ओजपूर्ण कविता प्रस्तुत गर्दै सेमिनारका शैक्षिक सत्रहरूको समापन गरे। अर्कोतिर कार्यक्रमलाई सफलीभुत बनाउन उपस्थिति हुने स्रोतव्यक्तिहरूलाईफादर सुपेरियरले प्रमाणपत्र प्रदान गरे। यस अवसरमा अंग्रेजी विभागका विद्यार्थीहरूले देउसी भैलोको आकर्षक प्रस्तुति दिएका थिए। प्रा. पूजा राईले धन्यवाद ज्ञापन गरेपछि महाविद्यालयको गीतसँगै कार्यक्रम औपचारिक रूपमा सम्पन्न भयो।भाषा, साहित्य, कविता तथा कलाका माध्यमबाट विभिन्न क्षेत्रका अनुभव, भावना र सांस्कृतिक पहिचानको आदानप्रदान गर्ने उद्देश्यले आयोजित यस राष्ट्रिय सेमिनारले दार्जिलिङ पहाड, सिक्किम तथा उत्तरपूर्वी भारतबीचको साहित्यिक र सांस्कृतिक सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

खरसाङ: साहित्य कला संस्थान् तीनधारेको आयोजनामा महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको जन्मजयन्ती पालन गरिएको छ। तीनधारेको होटेल गैरीस्थित इम्प्लोइज युनियनको कार्यालयमा सम्पन्न देवकोटा जयन्तीको अध्यक्षता साहित्य कला संस्थान् तीनधारेका सभापति रञ्जनकुमार रसाइलीले गरेका थिए। कार्यक्रमलाई सञ्चालन गर्दै सचिव सन्तोष लामाले देवकोटा जयन्तीको विषयमा अवगत गराएका थिए। उनले कार्यक्रममा उपस्थित सबै सदस्यहरुलाई स्वागत जनाएका थिए। कार्यक्रमको शुरुमा महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको तस्वीरमा खदार्पणसहित दीप प्रज्वलन गरेर श्रध्दाञ्जली अर्पण गरेका थिए। कार्यक्रममा महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको योगदान र उनका बहुमूल्य कृतिहरु विषयमा मदनकुमार प्रधान र उत्तम शर्माले जानकारी गराएका थिए। दुवैले महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको कृतिहरु अहिले पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण रहेको र हालको समयमा पनि सान्दर्भिक रहेको बताएका छन्। कार्यक्रममा सभाध्यक्ष रञ्जनकुमार रसाइलीले आफ्नो अध्यक्षीय सम्बोधनमा महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको विषयमा बताएका थिए।

सिलहट: बंग्लादेशका अनुभवी विकेटकीपर ब्याटर मुश्फिकुर रहीमले टेस्ट क्रिकेटमा इतिहास रचे। उनी टेस्टमा ७००० रन पूरा गर्ने बंग्लादेशका पहिलो क्रिकेटर बने। उनले सोमवार वेष्ट इण्डिजविरुद्ध सिलहट इण्टरनेशनल क्रिकेट स्टेडियममा सम्पन्न दोस्रो टेस्ट म्याचको पाँचौं दिन यस उपलब्धिलाई हासिल गरे। मुश्फिकुरले म्याचको दोस्रो ईनिंग्समा वेष्ट इण्डिजका स्पिनर रोस्टन चेसको बलमा १ रन लिएर ९ रनको निजी स्कोरमा पुग्नको साथै आफ्नो टेस्ट करियरको ७००० रन पूरा गरे। ३९ वर्षीय मुश्फिकुरले आफ्नो असाधारण टेस्ट करियरमा अगावै बंग्लादेशको तर्फबाट ५००० र ६००० टेस्ट रन बनाउने पहिलो ब्याटर हुने रेकर्ड आफ्नो नाम गरेका थिए। उनले अहिलेसम्म आफ्नो टेस्ट करियरमा १०७ वटा म्याच खेलेर ३९.११-को औसतले ७०४० रन बनाएका छन्। यसमा १४ वटा शतक र ३० वटा अर्द्धशतक सामेल छ। उनको सर्वोच्च टेस्ट स्कोर अविजित २१९ रन रहेको छ। मुश्फिकुर टेस्ट क्रिकेटमा बंग्लादेशको तर्फबाट सर्वाधिक रन बनाउने ब्याटर हुन्। यस सूचीमा मुमिनुल हक दोस्रो स्थानमा छन्, जसले अहिलेसम्म ५२९३ रन बनाएका छन्। यसरी सन्न्यास लिइसकेका तमीम इकबालको नाममा ५१३४ टेस्ट रन रहेको छ। यसरी मुश्फिकुर अहिले आफ्नो निकटतम प्रतिद्वन्द्वी मोमिनुलभन्दा निक्कै अघि रहेका छन्। वेष्ट इण्डिज र बंग्लादेशबीच दोस्रो टेस्ट म्याच ड्र रह्यो। वेष्ट इण्डिजले म्याचमा आफ्नो पहिलो ईऩिंग्समा ३५६ रन बनाएको थियो। त्यसपछि बंग्लादेशले ३८६ रन बनाएर पहिलो ईनिंग्सको आधारमा ३० रनको मामूली बढ़त हासिल गरेको थियो। वेष्ट इण्डिजले पछिबाट ६ विकेटमा ३९८ रन बनाएर आफ्नो दोस्रो ईनिंग्स घोषित गर्दा बंग्लादेशलाई म्याच जित्न ३६९ रन बनाउने लक्ष्य हासिल भएको थियो। म्याचको अन्तिम दिन बंग्लादेशले ४ विकेटमा १८४ रन बनाउँदा दुवै टोलीका कप्तान टेस्ट ड्र गर्न सहमत भए।

नयाँ दिल्ली: राइजिंग स्टार्स एशिया कपको निम्ति भारतीय ए टोलीमा बद्लाउ गरिएको छ। चोटसँग जुझिरहेका रजत पाटीदारले भारतीय क्रिकेट कण्ट्रोल बोर्ड (बीसीसीआई)-लाई उनी अहिले ५० ओभरको प्रारूपमा चयनको निम्ति उपलब्ध रहन नसक्ने सूचित गरेका छन्। यसैकारण उनलाई टुर्नामेण्टको निम्ति भारत ए टोलीबाट बाहिर गरिएको छ। उनको स्थानमा आयुष बदोनीलाई टोलीमा स्थान दिइएको छ। यसरी रिंकू सिंहलाई टोलीका उपकप्तान बनाइएको छ। बीसीसीआईद्वारा जारी बयानमा भनिएको छ, रजत पाटीदार अहिले आफ्नो पुनर्वास (रिह्याबिलिटेशन)-मा पूरा ध्यान दिन चाहन्छन्। यसैकारण उनले ५० ओभरको प्रारूपमा चयनको निम्ति विचार नगर्ने अनुरोध गरेका छन्। यसैकारण एसीसी राइजिंग स्टार्स एशिया कपको निम्ति उनको स्थानमा चयन समितिले आयुष बदोनीलाई मौका दिएको छ। टोलीमा अझ एउटा बद्लाउ नेतृत्वसँग जोड़िएको छ। चयन समितिले रिंकू सिंहलाई भारत ए टोलीका उपकप्तान नियुक्त गरेको छ। तिलक वर्मा टोलीका कप्तान हुनेछन्। यस टोलीमा अभिषेक शर्मा, वैभव सूर्यवंशी र प्रभसिमरन सिंह जस्ता स्थापित ब्याटरहरू रहेका छन्। टोलीमा दुईजना विकेटकीपर ब्याटर प्रभसिमरन र कुमार कुशाग्रलाई स्थान दिइएको छ। राइजिंग स्टार्स एशिया कपमा भारत ए-को पहिलो म्याच २० नोभेम्बरमा नेपालविरुद्ध रहेको छ। यसरी आफ्नो दोस्रो म्याचमा भारतले २२ नोभेम्बरमा पाकिस्तान ए टोलीको सामना गर्नेछ। यसरी तेस्रो तथा अन्तिम म्याच २४ नोभेम्बरमा यूएई (संयुक्त अरब अमीरात)-विरुद्ध रहेको छ। दोहामा हुने यस टुर्नामेण्टमा भारतको पहिलो दुईवटा म्याच भारतीय समयानुसार दिउँसो ३ः३० बजीदेखि शुरु हुनेछ। यसरी तेस्रो म्याच बिहान ११ः३० बजीदेखि खेलिनेछ।

नयाँ दिल्ली: भारतको इतिहासमा ९ नोभेम्बरको मिति विशेष रूपमा उत्तराखण्डको स्थापना दिवसको रूपमा दर्ज छ। छुट्टै उत्तराखण्डको राज्यको माग गर्दै वर्षौंसम्म चलेको लामो आन्दोलनपछि, ९ नोभेम्बर २००० मा उत्तराखण्डलाई भारतको २७ औँ राज्यको रूपमा भारतीय गणराज्यमा सामेल गरिएको थियो। सन् २००० देखि २००६ सम्म यसलाई ‘उत्तराञ्चल’को नामले चिनिन्थ्यो, तर जनवरी २००७ मा स्थानीय जनताको भावनाको सम्मान गर्दै यसको आधिकारिक नाम बदलकर ‘उत्तराखण्ड’ राखियो।उत्तर प्रदेशको भूभागबाट छुट्टिएर बनेको उत्तराखण्डको सिमाना उत्तरमा तिब्बत र पूर्वमा नेपालसँग जोडिएको छ। पश्चिममा हिमाचल प्रदेश तथा दक्षिणमा उत्तर प्रदेश यसका छिमेकी राज्यहरू हुन्। हिन्दी र संस्कृत भाषामा ‘उत्तराखण्ड’ शब्दको अर्थ “उत्तरी क्षेत्र वा भाग” हुन्छ। यसलाई ‘देवभूमि’ पनि भनिन्छ किनभने यो क्षेत्र धेरै प्राचीन धार्मिक स्थलहरूको केन्द्र त हो नै, साथै हिन्दु धर्ममा अत्यन्त पवित्र मानिने देशका दुई प्रमुख नदीहरू—गङ्गा र यमुना—को उद्गम स्थल पनि यहीं अवस्थित छ।९ नोभेम्बरका ऐतिहासिक तथा महत्त्वपूर्ण घटनाहरू~१५८०: स्पेन र इटालीका लगभग ६०० सैनिकहरूको एक टुकडीले आयरल्याण्डको केरीस्थित डिंगल प्रायद्वीपको स्मरविक हार्बरमा आक्रमण गर्यो। यो आक्रमण आयरिश विद्रोहीहरू (डेसमण्ड विद्रोह) को समर्थनमा गरिएको थियो, तर अङ्ग्रेजी सेनाले यस आक्रमणलाई पूर्ण रूपमा कुल्चियो।१७२९: स्पेनको सेभिल सहरमा ग्रेट ब्रिटेन, फ्रान्स र स्पेनको मध्य ‘सेभिलको सन्धी’ मा हस्ताक्षर गरियो, जसबाट १७२७–१७२९ को आङ्लो-स्पेनी युद्धको औपचारिक अन्त्य भयो। यस मुख्य सन्धीको केही साता पश्चात, २९ नोभेम्बर १७२९ मा डच गणराज्य पनि यस सम्झौतामा सामेल भयो।१७९४: रूसी सेनाहरूले पोलल्याण्डको राजधानी वार्सामा औपचारिक रूपमा प्रवेश गरी त्यसलाई पूर्ण नियन्त्रणमा लिए। यो घटना ‘कोसिउज्को विद्रोह’ को दमन र पोलिश-लिथुआनियाई राष्ट्रमण्डलको पतनको एक निर्णायक कडी थियो।१७९९: नेपोलियन बोनापार्टले एक कु (सत्तापलट) को माध्यमबाट फ्रान्सको सत्ता आफ्ना हातमा लिए। फ्रान्सेली क्रान्तिकारी पात्रो अनुसार यस ऐतिहासिक घटनालाई ‘१८ ब्रूमेयरको सत्तापलट’ भनिन्छ, जसले फ्रान्सेली क्रान्तिको अन्त्य गर्दै नेपोलियनको शासनको सूत्रपात गर्यो।१८८७: संयुक्त राज्य अमेरिकाले हवाईको पर्ल हार्बरमा विशेष अधिकार प्राप्त गर्यो। अमेरिका र हवाई साम्राज्यको मध्य १८७५ को पारस्परिक सन्धीलाई १८८७ मा संशोधित र संपुष्ट गरियो। यस सम्झौता अन्तर्गत अमेरिकी नौसेनालाई पर्ल हार्बरमा जहाजहरूको मर्मत र कोइला भण्डारण हेतू स्टेशन स्थापना गर्ने विशेष अधिकार प्राप्त भयो। यसको बदलामा हवाईबाट अमेरिकालाई निर्यात गरिने चिनी र अन्य उत्पादनहरूमा शुल्क-मुक्त व्यापारको अनुमति दिइयो।१९१७: जोसेफ स्टालिन पहिलो पटक नयाँ बोल्शेविक सरकार (सोभियत संघको प्रारम्भिक सरकार) मा एक प्रमुख मन्त्रीको रूपमा सामेल भए। स्टालिनलाई ‘राष्ट्रिय मामिलाका जन आयुक्त’ को पद सुम्पियो, जस अन्तर्गत उनलाई पूर्व रूसी साम्राज्यका विभिन्न गैर-रूसी जातीय समूहहरू र अल्पसंख्यकहरूसँग सम्बन्धित मामिलाहरूको व्यवस्थापन गर्ने जिम्मेवारी दिइयो।१९१८: प्रथम विश्वयुद्धको समाप्तिसँगै जर्मन साम्राज्य (राजतन्त्र) को पतन भयो र लोकतान्त्रिक ‘वाइमार गणतन्त्र’ को जग बस्यो। यस दिन बर्लिनमा तीव्र गतिमा बदलिरहेको राजनीतिक घटनाक्रमले शताब्दीयौँ पुरानो होहेनजोलेर्न राजवंशाको अन्त्य गर्यो। युद्धमा पराजय, गम्भीर खाद्य सङ्कट र नौसैनिक विद्रोहका कारण जनआक्रोश चरम सीमामा पुगेको थियो। ९ नोभेम्बरसम्म जर्मन क्रान्तिको यो लहर राजधानी बर्लिनसम्म पुग्यो, जहाँ श्रमिक र सैनिकहरूले सडकमा उत्रिएर राजतन्त्रको अन्त्यको माग गरे। क्रान्तिलाई शान्त पार्ने उद्देश्यले चान्सलर प्रिन्स मक्स वोन बाडेनले ९ नोभेम्बरको मध्यान्हमा सम्राट विल्हेम द्वितीयको औपचारिक सहमति बिना नै उनीहरूका सिंहासन त्यागको घोषणा गरे। सैन्य समर्थन समाप्त भएपश्चात, विल्हेम द्वितीय तटस्थ देश नेदरल्याण्ड (हल्याण्ड) गए र आजीवन उतै निर्वासित रहे। राजतन्त्रको पतनको घोषणाको केही घण्टा पछि, सोशल डेमोक्रेटिक पार्टीका नेता फिलिप शाइडेम्यानले बर्लिनको रैहस्टैग (संसद भवन) को बार्दलीबाट ‘जर्मन गणतन्त्र’ को स्थापनाको घोषणा गरे। यसको मुख्य उद्देश्य वामपन्थी र कम्युनिस्ट समूहहरू (जस्तै स्पार्टासिस्ट लिग) लाई सोभियत शैलीको शासन स्थापित गर्नबाट रोक्नु थियो। प्रिन्स मक्सले चान्सलरको पद सोशल डेमोक्रेट नेता फ्रेडरिक एबर्टलाई सुम्पिए।१९२२: अल्बर्ट आइन्स्टाइनलाई वर्ष १९२१ को भौतिकशास्त्र (फिजिक्स) को नोबेल पुरस्कार प्रदान गर्ने निर्णय गरियो। नोबेल समितिद्वारा कुनै कारणवश १९२१ को पुरस्कार विजेताको घोषणा वर्ष १९२२ मा गरिएको थियो।१९३७: द्वितीय चीन-जापान युद्धको दौरान जापानी सेनाले चीनको सांघाई सहरमा पूर्ण अधिकार जमायो।१९३८: जर्मनी र अस्ट्रियामा नाजीहरूले यहूदीहरूका पसल र प्रार्थनागृहहरूमा भीषण आक्रमण गरे, जसलाई ‘क्रिस्टलनाख्त’ भनिन्छ।१९४३: द्वितीय विश्वयुद्धबाट तहसनहस भएका देशहरू र शरणार्थीहरूलाई राहत तथा आर्थिक सहायता प्रदान गर्ने उद्देश्यले ‘संयुक्त राष्ट्र राहत तथा पुनर्स्थापना प्रशासन’ को स्थापना गरियो, जिसमा प्रारम्भिक चरणमा ४४ देशहरूले हस्ताक्षर गरी सहमति व्यक्त गरेका थिए।१९४५: दिल्लीको लाल किल्लामा आजाद हिन्द फौजका प्रमुख अधिकारीहरू—मेजर जनरल शाहनवाज खान, कर्नल प्रेम सहगल र कर्नल गुरबख्श सिंह ढिल्लोंमाथि ऐतिहासिक मुद्दा चलाइयो। ब्रिटिस सरकारद्वारा उनीहरूमाथि राजद्रोह (सम्राट विरुद्ध युद्ध छेड्ने), हत्या र प्रताडनाका गम्भीर आरोपहरू लगाइएका थिए।१९४७: गुजरातको जुनागढ रियासतलाई आधिकारिक रूपमा भारतीय संघमा मिलाइयो। जुनागढका तत्कालीन नवाब मुहम्मद महाबत खानजी तृतीयले १५ अगस्ट १९४७ मा पाकिस्तानमा गाभिने घोषणा गरेका थिए, जबकि त्यहाँको लगभग ८० प्रतिशत जनता भारतसँग बस्न चाहन्थे। भारत सरकार र सरदार वल्लभभाई पटेलको दूरदर्शिता तथा जन-विरोधको परिणाम स्वरूप ९ नोभेम्बर १९४७ मा भारतीय सेनाले जुनागढको प्रशासन आफ्नो नियन्त्रणमा लियो। फेब्रुअरी १९४८ मा जुनागढमा जनमत संग्रह गराइयो, जसमा भारी बहुमत (लगभग ९५ प्रतिशत भन्दा बढी मत) ले भारतको पक्षमा आफ्नो निर्णय सुनायो।१९५३: कम्बोडियालाई लगभग ९० वर्षको फ्रान्सेली औपनिवेशिक शासनबाट पूर्ण स्वतन्त्रता प्राप्त भयो। यो ऐतिहासिक उपलब्धि राजा नोरोडोम सिहानोकको कूटनीतिक प्रयास र उनीहरूको ‘स्वतन्त्रताका लागि शाही अभियान’ को फलस्वरूप सम्भव भएको थियो।१९६२: संयुक्त राज्य अमेरिकाले नेभाडा परीक्षण स्थलमा परमाणु परीक्षण सम्पन्न गर्यो। वर्ष १९५१ देखि १९९२ को बीच अमेरिकाले यस परीक्षण स्थलमा कुल ९२८ घोषित परमाणु परीक्षण गर्यो, जसमा भूमिगत र वायुमण्डलीय परीक्षणहरू सामेल छन्।१९८५: ब्रिटेनका राजकुमार चाल्र्स र राजकुमारी डायना आफ्नो विवाह पश्चात प्रथम पटक संयुक्त रूपमा अमेरिकाको आधिकारिक भ्रमणमा पुगे। वाशिंगटन डी.सी. मा तत्कालीन अमेरिकी राष्ट्रपति रोनाल्ड रेगन र प्रथम महिला न्यान्सी रेगनले ह्वाइट हाउसमा यस शाही दम्पतीको आत्मीय स्वागत गरे।१९८५: ग्यारी कास्परोभ (सोभियत संघ, वर्तमान अजरबैजानको बाकु) ले पूर्व विश्व चेस च्याम्पियन अनातोली कार्पोभ (ज््लाटोस्ट, सोभियत संघ) लाई १३-११ को स्कोरले पराजित गर्दै विश्व चेस च्याम्पियनसिपको उपाधि आफ्नो नाम गरे। विजयको समय ग्यारी कास्परोभको उमेर मात्र २२ वर्ष थियो र उनी इतिहासका सबैभन्दा कम उमेरका विश्व चेस च्याम्पियन बने।१९८९: तीन दशकसम्म पश्चिमी र पूर्वी बर्लिनलाई विभाजित गर्ने ‘बर्लिनको पर्खाल’ भत्काइयो। यस पर्खालको निर्माण १३ अगस्ट १९६१ मा गरिएको थियो र यसको लम्बाइ बढेर ४५ किलोमिटर पुगेको थियो। यो शीत युद्ध र विश्वव्यापी विभाजनको सबैभन्दा ठूलो प्रतीक मानिन्थ्यो। यसको ध्वंसबाट जर्मनीको एकीकरणको मार्ग प्रशस्त भयो र ३ अक्टोबर १९९० मा दुवै जर्मनी आधिकारिक रूपमा एक भए।१९९६: इवान्डर होलीफील्डले लास भेगासको एमजीएम ग्रान्ड गार्डेन एरिना मा माइक टाइसनलाई ११औँ राउण्डमा प्राविधिक नकआउट को जरिए पराजित गर्दै तेस्रो पटक विश्व हेभिवेट उपाधि जिते। यो विजयसँगै इवान्डर होलीफील्ड महान बक्सर मुहम्मद अली पछि तीन पटक विश्व हेभिवेट उपाधि हासिल गर्ने इतिहासका केवल दोस्रो बक्सर बने।१९९८: ब्रिटेनमा मृत्युदण्डमाथि पूर्ण प्रतिबन्ध लगाइयो।२०००: उत्तर प्रदेशका पहाडी क्षेत्रहरूलाई छुट्ट्याएर उत्तराखण्ड (प्रारंभिक नाम उत्तराञ्चल) लाई भारतको २७ औँ

सिडनी: अष्ट्रेलियाले न्यूजील्याण्डविरुद्ध ४ वटा टेस्ट म्याचको घरेलु टेस्ट सीरीजको निम्ति अनुभवी मार्नस लाबुशेनलाई टोलीबाट बाहिर गर्ने फसेला गरेको छ। मुख्य चयनकर्ता जर्ज बेलीले सोमवार यस खबरको पुष्टि गरे। उनले ३२ वर्षीय ब्याटरलाई न्यूजील्याण्डविरुद्ध टेस्ट सीरीजको निम्ति चयनमा विचार नगरिने स्पष्ट गरेका छन्। लाबुशेनको स्थानमा अब तेस्रो स्थानमा कुन ब्याटरले खेल्नेछन् भन्ने चर्चा तेज भएको छ। अष्ट्रेलियाई सीनियर चयन समितिका अध्यक्ष जर्ज बेलीले भने, अहिले त हामी निश्चित रूपले पहिलो टेस्ट म्याचको निम्ति मार्नसको चयनमाथि विचार गर्नेछैनौं। टोलीको घोषणा चाँड़ै गरिनेछ। टोलीमा उनको स्थान कसले लिनेछन् भन्ने चर्चा तेज भएको छ। मेरो विचारमा यस फसेलाले उनलाई सामान्य समय प्राप्त हुनेछ अनि शेफील्ड शील्ड क्रिकेटमा आउँदो चरण अघि यस चर्चामाथि विराम लाग्नेछ। उल्लेखनीय छ, न्यूजील्याण्डविरुद्ध पहिलो टेस्ट म्याचको निम्ति टोलीको घोषणा शेफील्ड शीर्षको अघिल्लो राउण्डका म्याचहरू पछि गरिनेछ। चयनकर्ताहरूले बताएअनुसार, अन्तिम टोलीमा १४ जना खेलाड़ी सामेल हुनसक्छन्। लाबुशेन लगातार खराब प्रदर्शनले गर्दा टोलीबाट बाहिर भइरहेका छन्। उनले अफ्रिका यात्रामा ४ वटा ईनिंग्समा शून्य, ४, १४, ३९, ३७ र ३७ रन बनाएका थिए। उनले २०२३ एशेज सीरीजपछि टेस्ट क्रिकेटमा एउटा पनि शतक बनाउन सकेका छैनन्। गत एशेज सीरीजको अवधि टोलीमा फर्किएपछि उनले १० वटा टेस्ट म्याचमा केवल २३.६६-को औसतले रन बनाएका छन्। यसरी १६ वटा ईनिंग्समा केवल एउटा अर्द्धशतक बनाएका छन्। यो त्यस स्टार ब्याटरको प्रदर्शनमा आएको ह्रास हो, जसले आफ्नो शुरुवाती ३३ वटा टेस्ट म्याचमा ५९.४३-को औसतले १० वटा शतक बनाएका थिए। एक समय लाबुशेन विश्वका नम्बर १ ब्याटर पनि रहेका थिए तर गत केही समयदेखि उनले आफ्नो क्षमतासँग न्याय गर्न सकेका छैनन्। अब लाबुशेन बाहिर भएपछि अष्ट्रेलियाको ब्याटिंग क्रममा तेस्रो स्थान खाली भएको छ। यस क्रममा स्टीभ स्मिथ ब्याटिंग गर्न ओर्लिने सम्भावना छ तर उनले पहिलो उनले फिटनेस टेस्ट पास गर्नु पर्नेछ। गर्दनको चोटले गर्दा स्मिथले दक्षिण अफ्रिकाविरुद्ध सीरीजमा हिस्सा लिन सकेका थिएनन्। अब फिटनेस टेस्ट पास गरे उनले २२ नोभेम्बरदेखि क्वीन्सल्याण्डविरुद्ध शेफील्ड शील्डको म्याच खेल्न सक्नेछन्। मुख्य चयनकर्ता बेलीले लाबुशेनको निम्ति आउँदो साल हुने भारत र ईंग्ल्याण्ड यात्राको दैलो बन्द नभएको पनि स्पष्ट गरेका छन्। उनले भने, यसको सम्भावना कायम छ। मार्नस आफ्नो सर्वश्रेष्ठ प्रदर्शनको अवधि कति असल र प्रभावशाली ब्याटर हुन सक्छन् भन्ने हामी सबैलाई थाहा छ तर अहिले उनी संघर्ष गरिरहेका छन्। उनी (लाबुशेन) व्यावहारिक सोच राख्ने व्यक्ति हुन् अनि शीर्ष ६-मा खेल्ने ब्याटरको मूल काम नै रन बनाउनु हो भन्ने कुरा उनलाई थाहा छ। अहिले उनी लयमा छैनन् तर टोलीमा उनको निम्ति दैलो बन्द भएको छैन। उल्लेखनीय छ, लाबुशेनले अब शेफील्ड शील्डमा क्वीन्सल्याण्डको कप्तानी गर्नेछन्।

लण्डन: लिभरपूल ईंग्लिश प्रीमियर लीग फूटबल प्रतियोगितामा जीतको लयमा फर्कियो भने चेल्सीले हारको सामना गर्नु पऱ्यो। यसबीच म्यानचेष्टर युनाइटेड चाहिँ भाग्यले हार्नदेखि बाँच्यो। लिभरपूलले गत म्याचको निराशालाई भुलेर आइतवार राति खेलिएको म्याचमा क्रिष्टल प्यालेसविरुद्ध ३-१-ले जीत हासिल गऱ्यो। यस अवे म्याचमा ४६ प्रतिशत बल पोजेशनको साथ खेल्ने लिभरपूलबाट एलेक्सिस म्याक एलिस्टरले ४०औं, फ्लोरियन विर्त्जले ५४औं र एलेक्जेण्डर इसाकले ८९औं मिनटमा गोल गरे। यसरी क्रिष्टल प्यालेसबाट एडी एन्केतियाहले म्याचको अन्तिम समय (इञ्ज्युरी टाइमको पाँचौं मिनट)-मा गोल गरे। यस जीतको साथ लिभरपूल प्रीमियर लीग अंक तालिकामा १८ अंकको साथ चौथो स्थानमा पुग्यो। यसबीच चेल्सीले चाहिँ सण्डरल्याण्डविरुद्ध ०-१-ले निराशाजनक हारको सामना गर्नु पऱ्यो। आफ्नो घरेलु मैदानमा ३० प्रतिशत बल पोजेशनको साथ खेल्ने सण्डरल्याण्डबाट एञ्जो ले फी-ले ३६औं मिनटमा पेनल्टीबाट गोल गरे। अन्तमा त्यही गोल निर्णायक साबित भयो। यस हारपछि चेल्सी १६ अंकको साथ गोल अन्तरको आधारमा पाँचौं स्थानमा रहन पुग्यो। यसरी १९औं स्थानमा रहने सण्डरल्याण्डसँग ८ अंक रहेको छ।म्यानचेष्टर युनाइटेडले चाहिँ प्रीमियर लीगको जारी सीजनमा लगातार आठौं म्याचमा जीतको मुख देख्न सकेन। आइतवार राति म्यानचेष्टर युनाइटेड र एस्टन भिल्लाबीच खेलिएको म्याच ४-४-ले ड्र रह्यो। म्याचमा एस्टन भिल्ला एक समय २-०-ले अनि निर्धारित ९० मिनटको खेल सकिँदासम्म ४-२-ले अघि रहेको थियो। घरेलु मैदान ओल्ड ट्रेफर्डमा ५४ प्रतिशत पोजेशनको साथ खेल्ने युनाइटेडले अन्तमा इञ्ज्युरी टाइमको खेलमा लगातार २ गोल गरी म्याच बचायो। इञ्ज्युरी टाइमको खेलमा घरेलु टोलीबाट जोशुआ जिर्कजीले दोस्रो अनि पेट्रिक डोर्गुले छैटौं मिनटमा गोल गरे। यसअघि ब्रुनो फर्नाण्डेसले १६औं र यौरी टेटेमान्सले ४४औं मिनटमा गोल गरे। एस्टन भिल्लाबाट एलिसनले पहिलो, निकोलस ज्याक्सनले चौथो, जन म्याकजिनले ४८औं र लिओन गोरेत्ज्काले ५३औं मिनटमा गोल गरे। एस्टन भिल्ला १३ अंकको साथ १०औं स्थानमा रहेको छ। यसरी १८औं स्थानमा रहने युनाइटेडसँग ८ अंक रहेको छ। प्रीमियर लीगको अन्य एउटा म्याचमा ब्राइटनले १० जना खेलाड़ीमा सीमित ब्रेण्टफोर्डलाई २-०-ले पराजित गऱ्यो। ब्राइटन २२ अंकको साथ दोस्रो स्थानमा रहेको छ।

म्याड्रिड: गत सीजनको च्याम्पियन बार्सिलोनाको स्पेनिश ला लीगा फूटबल प्रतियोगितामा आफ्नो शीर्ष स्थानलाई मजबूत बनायो। आइतवार राति खेलिएको रोमाञ्चक म्याचमा बार्सिलोनाले शीर्ष स्थानको दौड़मा सामेल एट्लेटिको म्याड्रिडलाई २-१-ले पराजित गऱ्यो। यस अवे म्याचमा ५२ प्रतिशत बल पोजेशनको साथ खेल्ने बार्सिलोनाले शुरुमै गोल खाए पनि मजबूतीको साथ पुनरागमन गर्दै जीत हासिल गऱ्यो। म्याचमा एट्लेटिकोको शुुरुवात असल रह्यो अनि गिउलियानो सिमेओनले १०औं मिनटमा गोल गरी घरेलु टोलीलाई बढ़त दिलाए। यसरी शुरुवातमै पछाड़िने बार्सिलोनालाई फर्मिन लोपेजको उत्कृष्ट प्रदर्शनले जीत दिलायो। लोपेजले ४५औं र ६६औं मिनटमा लगातार २ गोल गरी बार्सिलोनालाई जीत दिलाए। यस जीतको साथ बार्सिलोना १२ वटा म्याचमा ३३ अंकको साथ ला लीगा अंक तालिकाको शीर्ष स्थानमा कायम रह्यो। अहिले बार्सिलोनासँग दोस्रो स्थानमा रहने रियल म्याड्रिडभन्दा ३ अंक अधिक रहेको छ। यसरी एट्लेटिको म्याड्रिड २८ अंकको साथ तेस्रो स्थानमा रहेको छ। यसरी रियल सोसिएदादले रायो भाल्लोकानोविरुद्ध १-०-ले जीत हासिल गऱ्यो। घरेलु टोलीबाट एकमात्र गोल ओरी ओस्कारसनले ६७औंं मिनटमा छिराए। यस जीतको साथ रियल सोसिएदाद २२ अंकको साथ पाँचौं स्थानमा कायम रह्यो। भिल्लारियलले पनि अन्तिम क्षणमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै गेटाफेविरुद्ध २-०-ले जीत हासिल गऱ्यो। विजेता टोलीबाट ताजोन बुचाननले ८०औं र कार्लोस रोमेरोले इञ्ज्युरी टाइमको पहिलो मिनटमा गोल गरे। भिल्लारियल १५ अंकको साथ आठौं स्थानमा रहेको छ। सेल्टा विगो र लेवान्तेबीच खेलिएको म्याच चाहिँ गोलरहित (०-०) ड्र-मा समाप्त भयो।

दार्जिलिङ पहाडको लागि अपूरणीय क्षति दार्जिलिङ: गोर्खा राष्ट्रिय मुक्ति मोर्चा (गोरामुमो) का वरिष्ठ नेता, पश्चिम बङ्गाल विधानसभाका पूर्व विधायक तथा दागोपापका पूर्व कार्यकारी पार्षद् एन. के. कुमाईको ८ नोभेम्बर २०२६ मा निधन भएको छ। उनको निधनले दार्जिलिङको राजनीतिक, शैक्षिक तथा श्रमिक आन्दोलनमा अपूरणीय क्षति पुगेको छ। सुवास घिसिङका निकट सहयोगी रहनुभएका कुमाईले गोर्खा जातीय आन्दोलनमा महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्नुभएको थियो। सन् १९९० मा स्थापित हिमालयन प्लान्टेशन वर्कर्स युनियनका संस्थापक अध्यक्षका रूपमा उनले चियाबारी श्रमिकहरूको हक, अधिकार र सामाजिक सुरक्षाका निम्ति योगदान पुर्याएका थिए। राजनीतिमा सक्रिय हुनुअघि उनी दार्जिलिङको टर्नबुल हाई स्कूलमा शिक्षकका रूपमा कार्यरत थिए। उनको निधनप्रति दार्जिलिङ सासद राजु विष्ट पूर्व विधायक तथा गोरामुमो नेता निरज जिम्बा लगायतका नेतृत्वहरु श्रद्धाञ्जली व्यक्त गरेका छन्। एक सन्देशमा पूर्व विधायक जिम्बाले उहाँलाई शिक्षा, श्रमिक अधिकार र गोर्खा जातिको अस्तित्व तथा अस्मिताका निम्ति समर्पित अनुभवी व्यक्तित्वका रूपमा स्मरण गरेका छन्।

दार्जिलिङ: सन्त जोसेफ महाविद्यालय (नर्थ पोइन्ट), दार्जिलिङको अंग्रेजी विभागले आन्तरिक गुणस्तर सुनिश्चितता प्रकोष्ठ (आईक्यूएसी) सँगको सहकार्यमा ‘भाषा र संस्कृतिबीचका सीमारेखा : दार्जिलिङ पहाड तथा उत्तरपूर्वी भारतको कविता र कला’ विषयमा एकदिने राष्ट्रिय सेमिनार आयोजना गरेको छ। सेमिनारमा दार्जिलिङ, सिक्किम तथा उत्तरपूर्वी भारतका विभिन्न क्षेत्रबाट आएका साहित्यकार, कवि तथा कला क्षेत्रका विज्ञहरूले कविता, भाषा र कलाका विविध पक्षमाथि आफ्ना विचार प्रस्तुत गरेका थिए। यस्तै सेमिनारमा महाविद्यालयका विभिन्न विभागका विद्यार्थी तथा प्राध्यापकहरूका साथै कालिम्पोङ र मिरिकलगायतका महाविद्यालयबाट आएका शिक्षक एवं विद्यार्थीहरूको पनि सहभागिता रहेको थियो।दार्जिलिङ पार्वत्य विश्वविद्यालयकी कुलपति प्रा. तेजिमाला गुरुङ नागको प्रमुख आतिथ्यमा सम्पन्न सेमिनारको प्रारम्भमा अंग्रेजी विभागका संयोजक तथा विभागाध्यक्ष प्रा. आशीष छेत्रीले अतिथि, स्रोतव्यक्ति तथा सहभागीहरूलाई स्वागत गर्दै सेमिनारको मूल विषयमाथि प्रकाश पारे। उनले यस कार्यक्रमले विभिन्न क्षेत्रबीच आवश्यक साहित्यिक तथा सांस्कृतिक संवादको अवसर सिर्जना गर्ने विश्वास व्यक्त गरे। कार्यक्रममा महाविद्यालयका उपप्राचार्यहरूले अतिथिहरूलाई खदा अर्पण गरी सम्मान जनाए भने महाविद्यालयका रेक्टर फादर डा. बेनोय कन्डुल्ना एसजेले अतिथिहरूलाई स्मृतिचिह्न प्रदान गरे। यस अवसरमा डा. पथिक रोयले सेमिनारको विषयवस्तुमाथि विस्तृत रूपमा आफ्ना विचार प्रस्तुत गरे। राष्ट्रिय गीत ‘वन्दे मातरम्’बाट सुरु भएको कार्यक्रममा अंग्रेजी विभागका विद्यार्थीहरूले लोकनृत्यसमेत प्रस्तुत गरेका थिए। उद्घाटन सत्रलाई सम्बोधन गर्दै प्रमुख अतिथि प्रा. तेजिमाला गुरुङ नागले उत्तरपूर्वी भारतको ऐतिहासिक, राजनीतिक तथा सामाजिक अवस्थाबारे विस्तृत चर्चा गरिन्। उनले उत्तरपूर्वी क्षेत्रको नामकरणको उत्पत्ति, विभिन्न राज्यहरूको गठन प्रक्रिया, विद्रोहका समस्या तथा उत्तरपूर्वी भारतमा गोर्खाहरूले सामना गरिरहेका नागरिकतासम्बन्धी चुनौतीहरूमाथि प्रकाश पारिन्। यसैगरी प्रख्यात नेपाली कवि तथा साहित्यकार मनप्रसाद सुब्बाले वर्तमान समयमा कविताको अवस्था र उत्तरसंरचनावादी चिन्तनबारे आफ्नो विचार प्रस्तुत गरे। उनले आफ्नो कविता ‘पोएम फर अ पोएट’मा कविको आवाज तथा भाषा आन्दोलनको प्रभावबाट सिर्जना भएको ‘ब्याकलास’ कविताबारे चर्चा गरे। यस्तै प्रा. राजेन्द्र भण्डारीले कविताले अब लिनुपर्ने भावी दिशाबारे विचार राख्दै आफ्नो कविता ‘दिल्ली एन्ड आई’को व्याख्या गरे। त्यसैगरी, पूर्वोत्तर भारतका कवि रोबिन सिंह न्गाङगोमले पूर्वोत्तर क्षेत्रको भूमि, लोककथा तथा मिथकमा आधारित कविताहरूले मुम्बईका कविहरूको विश्वव्यापी दृष्टिकोणमा आधारित कविताभन्दा फरक र सहज साहित्यिक अभिव्यक्ति प्रस्तुत गर्ने धारणा राखे। कार्यक्रममा सिक्किमका प्राज्ञिक व्यक्तित्व तथा चित्रकार प्रा. पंकज थापाले चित्रकला तथा ग्राफिक्सले शब्दभन्दा प्रभावकारी ढङ्गले भाव अभिव्यक्त गर्न सक्ने र स्मरणशक्तिमा समेत सहयोग पुर्याउने विषयमा आफ्नो प्रस्तुति दिए। उनले ग्राफिक उपन्यास तथा कमिक्सको महत्त्वबारे पनि चर्चा गरे। यसैक्रममा प्रा. बलराम उप्रेतीले भावनात्मक तथा ओजपूर्ण कविता प्रस्तुत गर्दै सेमिनारका शैक्षिक सत्रहरूको समापन गरे। अर्कोतिर कार्यक्रमलाई सफलीभुत बनाउन उपस्थिति हुने स्रोतव्यक्तिहरूलाईफादर सुपेरियरले प्रमाणपत्र प्रदान गरे। यस अवसरमा अंग्रेजी विभागका विद्यार्थीहरूले देउसी भैलोको आकर्षक प्रस्तुति दिएका थिए। प्रा. पूजा राईले धन्यवाद ज्ञापन गरेपछि महाविद्यालयको गीतसँगै कार्यक्रम औपचारिक रूपमा सम्पन्न भयो।भाषा, साहित्य, कविता तथा कलाका माध्यमबाट विभिन्न क्षेत्रका अनुभव, भावना र सांस्कृतिक पहिचानको आदानप्रदान गर्ने उद्देश्यले आयोजित यस राष्ट्रिय सेमिनारले दार्जिलिङ पहाड, सिक्किम तथा उत्तरपूर्वी भारतबीचको साहित्यिक र सांस्कृतिक सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

खरसाङ: साहित्य कला संस्थान् तीनधारेको आयोजनामा महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको जन्मजयन्ती पालन गरिएको छ। तीनधारेको होटेल गैरीस्थित इम्प्लोइज युनियनको कार्यालयमा सम्पन्न देवकोटा जयन्तीको अध्यक्षता साहित्य कला संस्थान् तीनधारेका सभापति रञ्जनकुमार रसाइलीले गरेका थिए। कार्यक्रमलाई सञ्चालन गर्दै सचिव सन्तोष लामाले देवकोटा जयन्तीको विषयमा अवगत गराएका थिए। उनले कार्यक्रममा उपस्थित सबै सदस्यहरुलाई स्वागत जनाएका थिए। कार्यक्रमको शुरुमा महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको तस्वीरमा खदार्पणसहित दीप प्रज्वलन गरेर श्रध्दाञ्जली अर्पण गरेका थिए। कार्यक्रममा महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको योगदान र उनका बहुमूल्य कृतिहरु विषयमा मदनकुमार प्रधान र उत्तम शर्माले जानकारी गराएका थिए। दुवैले महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको कृतिहरु अहिले पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण रहेको र हालको समयमा पनि सान्दर्भिक रहेको बताएका छन्। कार्यक्रममा सभाध्यक्ष रञ्जनकुमार रसाइलीले आफ्नो अध्यक्षीय सम्बोधनमा महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको विषयमा बताएका थिए।

सिलहट: बंग्लादेशका अनुभवी विकेटकीपर ब्याटर मुश्फिकुर रहीमले टेस्ट क्रिकेटमा इतिहास रचे। उनी टेस्टमा ७००० रन पूरा गर्ने बंग्लादेशका पहिलो क्रिकेटर बने। उनले सोमवार वेष्ट इण्डिजविरुद्ध सिलहट इण्टरनेशनल क्रिकेट स्टेडियममा सम्पन्न दोस्रो टेस्ट म्याचको पाँचौं दिन यस उपलब्धिलाई हासिल गरे। मुश्फिकुरले म्याचको दोस्रो ईनिंग्समा वेष्ट इण्डिजका स्पिनर रोस्टन चेसको बलमा १ रन लिएर ९ रनको निजी स्कोरमा पुग्नको साथै आफ्नो टेस्ट करियरको ७००० रन पूरा गरे। ३९ वर्षीय मुश्फिकुरले आफ्नो असाधारण टेस्ट करियरमा अगावै बंग्लादेशको तर्फबाट ५००० र ६००० टेस्ट रन बनाउने पहिलो ब्याटर हुने रेकर्ड आफ्नो नाम गरेका थिए। उनले अहिलेसम्म आफ्नो टेस्ट करियरमा १०७ वटा म्याच खेलेर ३९.११-को औसतले ७०४० रन बनाएका छन्। यसमा १४ वटा शतक र ३० वटा अर्द्धशतक सामेल छ। उनको सर्वोच्च टेस्ट स्कोर अविजित २१९ रन रहेको छ। मुश्फिकुर टेस्ट क्रिकेटमा बंग्लादेशको तर्फबाट सर्वाधिक रन बनाउने ब्याटर हुन्। यस सूचीमा मुमिनुल हक दोस्रो स्थानमा छन्, जसले अहिलेसम्म ५२९३ रन बनाएका छन्। यसरी सन्न्यास लिइसकेका तमीम इकबालको नाममा ५१३४ टेस्ट रन रहेको छ। यसरी मुश्फिकुर अहिले आफ्नो निकटतम प्रतिद्वन्द्वी मोमिनुलभन्दा निक्कै अघि रहेका छन्। वेष्ट इण्डिज र बंग्लादेशबीच दोस्रो टेस्ट म्याच ड्र रह्यो। वेष्ट इण्डिजले म्याचमा आफ्नो पहिलो ईऩिंग्समा ३५६ रन बनाएको थियो। त्यसपछि बंग्लादेशले ३८६ रन बनाएर पहिलो ईनिंग्सको आधारमा ३० रनको मामूली बढ़त हासिल गरेको थियो। वेष्ट इण्डिजले पछिबाट ६ विकेटमा ३९८ रन बनाएर आफ्नो दोस्रो ईनिंग्स घोषित गर्दा बंग्लादेशलाई म्याच जित्न ३६९ रन बनाउने लक्ष्य हासिल भएको थियो। म्याचको अन्तिम दिन बंग्लादेशले ४ विकेटमा १८४ रन बनाउँदा दुवै टोलीका कप्तान टेस्ट ड्र गर्न सहमत भए।

नयाँ दिल्ली: राइजिंग स्टार्स एशिया कपको निम्ति भारतीय ए टोलीमा बद्लाउ गरिएको छ। चोटसँग जुझिरहेका रजत पाटीदारले भारतीय क्रिकेट कण्ट्रोल बोर्ड (बीसीसीआई)-लाई उनी अहिले ५० ओभरको प्रारूपमा चयनको निम्ति उपलब्ध रहन नसक्ने सूचित गरेका छन्। यसैकारण उनलाई टुर्नामेण्टको निम्ति भारत ए टोलीबाट बाहिर गरिएको छ। उनको स्थानमा आयुष बदोनीलाई टोलीमा स्थान दिइएको छ। यसरी रिंकू सिंहलाई टोलीका उपकप्तान बनाइएको छ। बीसीसीआईद्वारा जारी बयानमा भनिएको छ, रजत पाटीदार अहिले आफ्नो पुनर्वास (रिह्याबिलिटेशन)-मा पूरा ध्यान दिन चाहन्छन्। यसैकारण उनले ५० ओभरको प्रारूपमा चयनको निम्ति विचार नगर्ने अनुरोध गरेका छन्। यसैकारण एसीसी राइजिंग स्टार्स एशिया कपको निम्ति उनको स्थानमा चयन समितिले आयुष बदोनीलाई मौका दिएको छ। टोलीमा अझ एउटा बद्लाउ नेतृत्वसँग जोड़िएको छ। चयन समितिले रिंकू सिंहलाई भारत ए टोलीका उपकप्तान नियुक्त गरेको छ। तिलक वर्मा टोलीका कप्तान हुनेछन्। यस टोलीमा अभिषेक शर्मा, वैभव सूर्यवंशी र प्रभसिमरन सिंह जस्ता स्थापित ब्याटरहरू रहेका छन्। टोलीमा दुईजना विकेटकीपर ब्याटर प्रभसिमरन र कुमार कुशाग्रलाई स्थान दिइएको छ। राइजिंग स्टार्स एशिया कपमा भारत ए-को पहिलो म्याच २० नोभेम्बरमा नेपालविरुद्ध रहेको छ। यसरी आफ्नो दोस्रो म्याचमा भारतले २२ नोभेम्बरमा पाकिस्तान ए टोलीको सामना गर्नेछ। यसरी तेस्रो तथा अन्तिम म्याच २४ नोभेम्बरमा यूएई (संयुक्त अरब अमीरात)-विरुद्ध रहेको छ। दोहामा हुने यस टुर्नामेण्टमा भारतको पहिलो दुईवटा म्याच भारतीय समयानुसार दिउँसो ३ः३० बजीदेखि शुरु हुनेछ। यसरी तेस्रो म्याच बिहान ११ः३० बजीदेखि खेलिनेछ।

नयाँ दिल्ली: भारतको इतिहासमा ९ नोभेम्बरको मिति विशेष रूपमा उत्तराखण्डको स्थापना दिवसको रूपमा दर्ज छ। छुट्टै उत्तराखण्डको राज्यको माग गर्दै वर्षौंसम्म चलेको लामो आन्दोलनपछि, ९ नोभेम्बर २००० मा उत्तराखण्डलाई भारतको २७ औँ राज्यको रूपमा भारतीय गणराज्यमा सामेल गरिएको थियो। सन् २००० देखि २००६ सम्म यसलाई ‘उत्तराञ्चल’को नामले चिनिन्थ्यो, तर जनवरी २००७ मा स्थानीय जनताको भावनाको सम्मान गर्दै यसको आधिकारिक नाम बदलकर ‘उत्तराखण्ड’ राखियो।उत्तर प्रदेशको भूभागबाट छुट्टिएर बनेको उत्तराखण्डको सिमाना उत्तरमा तिब्बत र पूर्वमा नेपालसँग जोडिएको छ। पश्चिममा हिमाचल प्रदेश तथा दक्षिणमा उत्तर प्रदेश यसका छिमेकी राज्यहरू हुन्। हिन्दी र संस्कृत भाषामा ‘उत्तराखण्ड’ शब्दको अर्थ “उत्तरी क्षेत्र वा भाग” हुन्छ। यसलाई ‘देवभूमि’ पनि भनिन्छ किनभने यो क्षेत्र धेरै प्राचीन धार्मिक स्थलहरूको केन्द्र त हो नै, साथै हिन्दु धर्ममा अत्यन्त पवित्र मानिने देशका दुई प्रमुख नदीहरू—गङ्गा र यमुना—को उद्गम स्थल पनि यहीं अवस्थित छ।९ नोभेम्बरका ऐतिहासिक तथा महत्त्वपूर्ण घटनाहरू~१५८०: स्पेन र इटालीका लगभग ६०० सैनिकहरूको एक टुकडीले आयरल्याण्डको केरीस्थित डिंगल प्रायद्वीपको स्मरविक हार्बरमा आक्रमण गर्यो। यो आक्रमण आयरिश विद्रोहीहरू (डेसमण्ड विद्रोह) को समर्थनमा गरिएको थियो, तर अङ्ग्रेजी सेनाले यस आक्रमणलाई पूर्ण रूपमा कुल्चियो।१७२९: स्पेनको सेभिल सहरमा ग्रेट ब्रिटेन, फ्रान्स र स्पेनको मध्य ‘सेभिलको सन्धी’ मा हस्ताक्षर गरियो, जसबाट १७२७–१७२९ को आङ्लो-स्पेनी युद्धको औपचारिक अन्त्य भयो। यस मुख्य सन्धीको केही साता पश्चात, २९ नोभेम्बर १७२९ मा डच गणराज्य पनि यस सम्झौतामा सामेल भयो।१७९४: रूसी सेनाहरूले पोलल्याण्डको राजधानी वार्सामा औपचारिक रूपमा प्रवेश गरी त्यसलाई पूर्ण नियन्त्रणमा लिए। यो घटना ‘कोसिउज्को विद्रोह’ को दमन र पोलिश-लिथुआनियाई राष्ट्रमण्डलको पतनको एक निर्णायक कडी थियो।१७९९: नेपोलियन बोनापार्टले एक कु (सत्तापलट) को माध्यमबाट फ्रान्सको सत्ता आफ्ना हातमा लिए। फ्रान्सेली क्रान्तिकारी पात्रो अनुसार यस ऐतिहासिक घटनालाई ‘१८ ब्रूमेयरको सत्तापलट’ भनिन्छ, जसले फ्रान्सेली क्रान्तिको अन्त्य गर्दै नेपोलियनको शासनको सूत्रपात गर्यो।१८८७: संयुक्त राज्य अमेरिकाले हवाईको पर्ल हार्बरमा विशेष अधिकार प्राप्त गर्यो। अमेरिका र हवाई साम्राज्यको मध्य १८७५ को पारस्परिक सन्धीलाई १८८७ मा संशोधित र संपुष्ट गरियो। यस सम्झौता अन्तर्गत अमेरिकी नौसेनालाई पर्ल हार्बरमा जहाजहरूको मर्मत र कोइला भण्डारण हेतू स्टेशन स्थापना गर्ने विशेष अधिकार प्राप्त भयो। यसको बदलामा हवाईबाट अमेरिकालाई निर्यात गरिने चिनी र अन्य उत्पादनहरूमा शुल्क-मुक्त व्यापारको अनुमति दिइयो।१९१७: जोसेफ स्टालिन पहिलो पटक नयाँ बोल्शेविक सरकार (सोभियत संघको प्रारम्भिक सरकार) मा एक प्रमुख मन्त्रीको रूपमा सामेल भए। स्टालिनलाई ‘राष्ट्रिय मामिलाका जन आयुक्त’ को पद सुम्पियो, जस अन्तर्गत उनलाई पूर्व रूसी साम्राज्यका विभिन्न गैर-रूसी जातीय समूहहरू र अल्पसंख्यकहरूसँग सम्बन्धित मामिलाहरूको व्यवस्थापन गर्ने जिम्मेवारी दिइयो।१९१८: प्रथम विश्वयुद्धको समाप्तिसँगै जर्मन साम्राज्य (राजतन्त्र) को पतन भयो र लोकतान्त्रिक ‘वाइमार गणतन्त्र’ को जग बस्यो। यस दिन बर्लिनमा तीव्र गतिमा बदलिरहेको राजनीतिक घटनाक्रमले शताब्दीयौँ पुरानो होहेनजोलेर्न राजवंशाको अन्त्य गर्यो। युद्धमा पराजय, गम्भीर खाद्य सङ्कट र नौसैनिक विद्रोहका कारण जनआक्रोश चरम सीमामा पुगेको थियो। ९ नोभेम्बरसम्म जर्मन क्रान्तिको यो लहर राजधानी बर्लिनसम्म पुग्यो, जहाँ श्रमिक र सैनिकहरूले सडकमा उत्रिएर राजतन्त्रको अन्त्यको माग गरे। क्रान्तिलाई शान्त पार्ने उद्देश्यले चान्सलर प्रिन्स मक्स वोन बाडेनले ९ नोभेम्बरको मध्यान्हमा सम्राट विल्हेम द्वितीयको औपचारिक सहमति बिना नै उनीहरूका सिंहासन त्यागको घोषणा गरे। सैन्य समर्थन समाप्त भएपश्चात, विल्हेम द्वितीय तटस्थ देश नेदरल्याण्ड (हल्याण्ड) गए र आजीवन उतै निर्वासित रहे। राजतन्त्रको पतनको घोषणाको केही घण्टा पछि, सोशल डेमोक्रेटिक पार्टीका नेता फिलिप शाइडेम्यानले बर्लिनको रैहस्टैग (संसद भवन) को बार्दलीबाट ‘जर्मन गणतन्त्र’ को स्थापनाको घोषणा गरे। यसको मुख्य उद्देश्य वामपन्थी र कम्युनिस्ट समूहहरू (जस्तै स्पार्टासिस्ट लिग) लाई सोभियत शैलीको शासन स्थापित गर्नबाट रोक्नु थियो। प्रिन्स मक्सले चान्सलरको पद सोशल डेमोक्रेट नेता फ्रेडरिक एबर्टलाई सुम्पिए।१९२२: अल्बर्ट आइन्स्टाइनलाई वर्ष १९२१ को भौतिकशास्त्र (फिजिक्स) को नोबेल पुरस्कार प्रदान गर्ने निर्णय गरियो। नोबेल समितिद्वारा कुनै कारणवश १९२१ को पुरस्कार विजेताको घोषणा वर्ष १९२२ मा गरिएको थियो।१९३७: द्वितीय चीन-जापान युद्धको दौरान जापानी सेनाले चीनको सांघाई सहरमा पूर्ण अधिकार जमायो।१९३८: जर्मनी र अस्ट्रियामा नाजीहरूले यहूदीहरूका पसल र प्रार्थनागृहहरूमा भीषण आक्रमण गरे, जसलाई ‘क्रिस्टलनाख्त’ भनिन्छ।१९४३: द्वितीय विश्वयुद्धबाट तहसनहस भएका देशहरू र शरणार्थीहरूलाई राहत तथा आर्थिक सहायता प्रदान गर्ने उद्देश्यले ‘संयुक्त राष्ट्र राहत तथा पुनर्स्थापना प्रशासन’ को स्थापना गरियो, जिसमा प्रारम्भिक चरणमा ४४ देशहरूले हस्ताक्षर गरी सहमति व्यक्त गरेका थिए।१९४५: दिल्लीको लाल किल्लामा आजाद हिन्द फौजका प्रमुख अधिकारीहरू—मेजर जनरल शाहनवाज खान, कर्नल प्रेम सहगल र कर्नल गुरबख्श सिंह ढिल्लोंमाथि ऐतिहासिक मुद्दा चलाइयो। ब्रिटिस सरकारद्वारा उनीहरूमाथि राजद्रोह (सम्राट विरुद्ध युद्ध छेड्ने), हत्या र प्रताडनाका गम्भीर आरोपहरू लगाइएका थिए।१९४७: गुजरातको जुनागढ रियासतलाई आधिकारिक रूपमा भारतीय संघमा मिलाइयो। जुनागढका तत्कालीन नवाब मुहम्मद महाबत खानजी तृतीयले १५ अगस्ट १९४७ मा पाकिस्तानमा गाभिने घोषणा गरेका थिए, जबकि त्यहाँको लगभग ८० प्रतिशत जनता भारतसँग बस्न चाहन्थे। भारत सरकार र सरदार वल्लभभाई पटेलको दूरदर्शिता तथा जन-विरोधको परिणाम स्वरूप ९ नोभेम्बर १९४७ मा भारतीय सेनाले जुनागढको प्रशासन आफ्नो नियन्त्रणमा लियो। फेब्रुअरी १९४८ मा जुनागढमा जनमत संग्रह गराइयो, जसमा भारी बहुमत (लगभग ९५ प्रतिशत भन्दा बढी मत) ले भारतको पक्षमा आफ्नो निर्णय सुनायो।१९५३: कम्बोडियालाई लगभग ९० वर्षको फ्रान्सेली औपनिवेशिक शासनबाट पूर्ण स्वतन्त्रता प्राप्त भयो। यो ऐतिहासिक उपलब्धि राजा नोरोडोम सिहानोकको कूटनीतिक प्रयास र उनीहरूको ‘स्वतन्त्रताका लागि शाही अभियान’ को फलस्वरूप सम्भव भएको थियो।१९६२: संयुक्त राज्य अमेरिकाले नेभाडा परीक्षण स्थलमा परमाणु परीक्षण सम्पन्न गर्यो। वर्ष १९५१ देखि १९९२ को बीच अमेरिकाले यस परीक्षण स्थलमा कुल ९२८ घोषित परमाणु परीक्षण गर्यो, जसमा भूमिगत र वायुमण्डलीय परीक्षणहरू सामेल छन्।१९८५: ब्रिटेनका राजकुमार चाल्र्स र राजकुमारी डायना आफ्नो विवाह पश्चात प्रथम पटक संयुक्त रूपमा अमेरिकाको आधिकारिक भ्रमणमा पुगे। वाशिंगटन डी.सी. मा तत्कालीन अमेरिकी राष्ट्रपति रोनाल्ड रेगन र प्रथम महिला न्यान्सी रेगनले ह्वाइट हाउसमा यस शाही दम्पतीको आत्मीय स्वागत गरे।१९८५: ग्यारी कास्परोभ (सोभियत संघ, वर्तमान अजरबैजानको बाकु) ले पूर्व विश्व चेस च्याम्पियन अनातोली कार्पोभ (ज््लाटोस्ट, सोभियत संघ) लाई १३-११ को स्कोरले पराजित गर्दै विश्व चेस च्याम्पियनसिपको उपाधि आफ्नो नाम गरे। विजयको समय ग्यारी कास्परोभको उमेर मात्र २२ वर्ष थियो र उनी इतिहासका सबैभन्दा कम उमेरका विश्व चेस च्याम्पियन बने।१९८९: तीन दशकसम्म पश्चिमी र पूर्वी बर्लिनलाई विभाजित गर्ने ‘बर्लिनको पर्खाल’ भत्काइयो। यस पर्खालको निर्माण १३ अगस्ट १९६१ मा गरिएको थियो र यसको लम्बाइ बढेर ४५ किलोमिटर पुगेको थियो। यो शीत युद्ध र विश्वव्यापी विभाजनको सबैभन्दा ठूलो प्रतीक मानिन्थ्यो। यसको ध्वंसबाट जर्मनीको एकीकरणको मार्ग प्रशस्त भयो र ३ अक्टोबर १९९० मा दुवै जर्मनी आधिकारिक रूपमा एक भए।१९९६: इवान्डर होलीफील्डले लास भेगासको एमजीएम ग्रान्ड गार्डेन एरिना मा माइक टाइसनलाई ११औँ राउण्डमा प्राविधिक नकआउट को जरिए पराजित गर्दै तेस्रो पटक विश्व हेभिवेट उपाधि जिते। यो विजयसँगै इवान्डर होलीफील्ड महान बक्सर मुहम्मद अली पछि तीन पटक विश्व हेभिवेट उपाधि हासिल गर्ने इतिहासका केवल दोस्रो बक्सर बने।१९९८: ब्रिटेनमा मृत्युदण्डमाथि पूर्ण प्रतिबन्ध लगाइयो।२०००: उत्तर प्रदेशका पहाडी क्षेत्रहरूलाई छुट्ट्याएर उत्तराखण्ड (प्रारंभिक नाम उत्तराञ्चल) लाई भारतको २७ औँ
Kolkata:
34/3 Satyen Park, 1st Lane, Maa Sarada Apartment, Flat C-1, 2nd Floor, Thakurpukur, 700104
Ph: +91 7439487884 / +91 9038262985
Siliguri:
Hill Cart Road.
Near Hotel Shardangali, 734001
Ph: +91 9641423055/ +91 9903985974
Email – therepublicindiannews@gmail.com
Website – http://www.therepublicindian.com
Copyright © All rights reserved 2026. The Republic Indian Infotainment.